Sık Sorulanlar
Pekiştirme (retainer) neden bu kadar önemli?
Yayımlanma: · Uzm. Dt. A. Işıl Şenocak
Braketler söküldüğünde dişler yeni konumlarında henüz kararlı değildir. Pekiştirme, aylarca süren tedavinin sonucunu koruyan aşamadır ve ihmal edildiğinde çapraşıklık büyük ölçüde geri döner.
Dişler neden geri dönmek ister?
Bir diş yeni konumuna geldiğinde onu çevreleyen kemik henüz tam olarak yeniden şekillenmemiştir. Dişi diş etine bağlayan elastik lifler ise eski konumun “hafızasını” taşır ve dişi geri çekmeye çalışır. Bu liflerin yeniden düzenlenmesi aylar, bazı bölgelerde yıllar alır.
Buna dudak, yanak ve dilin sürekli uyguladığı kuvvetler ile yaşam boyu devam eden hafif diş hareketi eklenir. Sonuç: pekiştirme yapılmazsa dişler, özellikle alt ön bölgede, belirgin biçimde eski düzensizliğine döner. Bu, tedavinin başarısızlığı değil, dokuların bilinen davranışıdır.
İki tür pekiştirme
Sabit retainer (dil arkası teli)
Alt ve/veya üst ön dişlerin arka yüzüne yapıştırılan ince, örgülü bir teldir. Dışarıdan görünmez, hastanın hatırlamasına bağlı değildir ve gün boyu çalışır. Alt ön dişler geri dönmeye en yatkın bölge olduğu için burada sıklıkla tercih edilir.
Dikkat edilmesi gerekenler: telin bir ucunun yapışkanı kopabilir ve hasta bunu fark etmeyebilir. Fark edilmeyen bir kopma, o dişin serbest kalıp dönmesine yol açar. Bu nedenle dilinizle teli düzenli kontrol etmeniz ve yılda bir hekiminize baktırmanız önerilir. Telin çevresinde diş taşı birikmemesi için diş ipi ile ara yüz temizliği ve düzenli diş taşı temizliği gerekir.
Hareketli plak (gece plağı)
Şeffaf, çıkarılabilir bir plaktır. Genellikle ilk aylarda gün içinde de, sonrasında yalnızca gece takılır. Avantajı temizliğinin kolay olması, dezavantajı hastanın kullanımına bağlı olmasıdır. Birkaç gece takılmadığında plağın zorlanarak oturması, dişlerin hareket etmeye başladığının işaretidir.
Ne kadar süre kullanılır?
Yaygın yaklaşım şudur: ilk 6–12 ay yoğun kullanım (gece boyunca her gece), ardından haftada birkaç geceye düşürerek uzun yıllar sürdürme. Alt ön bölgedeki sabit retainer için birçok hekim süresiz kullanım önerir.
“Ne zaman bırakabilirim?” sorusunun dürüst cevabı şudur: kullanmayı bıraktığınız günden itibaren dişlerin bir miktar hareket etme olasılığı her zaman vardır. Pekiştirmeyi, sonucu korumanın düşük maliyetli ve kolay yolu olarak görmek en gerçekçi yaklaşımdır.
Bakımı
- Plağı soğuk ya da ılık suyla ve yumuşak fırçayla temizleyin. Sıcak su plağı kalıcı olarak deforme eder.
- Diş macunu plağı çizer ve mat gösterir; sabunlu su ya da plak temizleme tabletleri daha uygundur.
- Ağızdan çıkardığınızda mutlaka kutusuna koyun. Peçeteye sarılan plaklar yanlışlıkla çöpe atılır; bu en sık karşılaşılan kayıp nedenidir.
- Evcil hayvanlar plakları çiğnemeye eğilimlidir; erişemeyecekleri bir yerde saklayın.
- Plağınız kırılır, çatlar veya kaybolursa beklemeden kliniği arayın. Birkaç hafta içinde dişler yeni plağa uymayacak kadar hareket edebilir.
Plak zor oturuyorsa ne yapmalı?
Bir süre kullanmadıysanız plak sıkı gelebilir. Zorlayarak yerleştirmeye çalışmayın; kırılabilir ya da dişlere kontrolsüz kuvvet uygulayabilir. Bu durumda hekiminize başvurun. Erken müdahale çoğu zaman küçük bir düzeltmeyle çözülür; geciktiğinde tedavinin bir bölümünün tekrarlanması gerekebilir.
Sorularınız için ücretsiz ön görüşme planlayabilir ya da 0533 630 72 08 numarasından bize ulaşabilirsiniz.
Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesinin yerine geçmez. Tedavi kararı, ayrıntılı muayene ve radyolojik değerlendirme sonrasında verilir.